Snooker ရမှတ် တွက်နည်း — ဇယားပေါ်တွင် ကျန်ရှိသော အမြင့်ဆုံးရမှတ်၊ “snooker လိုအပ်သည်” ဆိုသည့် အဓိပ္ပာယ်နှင့် foul ရမှတ်
ထုတ်ဝေသည့်ရက် — UTC

အတိုချုပ်အဖြေ — Red ဘောလုံး ကစားရမည့် အလှည့်တွင် ဇယားပေါ်၌ ကျန်ရှိသော အမြင့်ဆုံး ရမှတ်မှာ (ကျန် Red အရေအတွက် × 8) + 27 ဖြစ်သည်။ Red 15 လုံးဖြင့် စလျှင် 147၊ Red 6 လုံးကျန်လျှင် 75၊ Red ကုန်ပြီး Yellow ကစားရမည်ဆိုလျှင် 27 မှတ်သာ ကျန်သည်။ ကစားသမားတစ်ဦး၏ နောက်ကျနေသော ရမှတ်သည် ကျန်ရှိ ရမှတ်ထက် များနေလျှင် ဘောလုံးများကို ကျင်းသွင်းရုံဖြင့် မမီတော့ဘဲ ပြိုင်ဘက်၏ foul မှ ရမှတ် (အနည်းဆုံး 4 မှတ်) လိုအပ်လာသည် — ၎င်းကို “snooker လိုအပ်သည်” ဟု ခေါ်သည်။ ဥပမာ Yellow ကစားရမည့်အချိန် 35 မှတ် နောက်ကျနေလျှင် ကွာဟချက် 8 မှတ်ကို foul အနည်းဆုံး နှစ်ကြိမ်ဖြင့် ဖြည့်ရမည် (ကျွန်ုပ်တို့၏ တွက်ချက်မှု)။
ဤဆောင်းပါးသည် World Professional Billiards and Snooker Association (WPBSA) ၏ 2024 စက်တင်ဘာ ပြင်ဆင်ထားသော Official Rules of the Game of Snooker ကို မူရင်းအတိုင်း ဖတ်ပြီး ဘောလုံးတန်ဖိုး၊ ကစားစဉ်၊ foul ရမှတ် စည်းကမ်း၊ free ball နှင့် ဖရိမ် အဆုံးသတ်ပုံကို အခြေခံ၍ ကျန်ရှိ ရမှတ် ဇယား၊ snooker လိုအပ်ချက် တွက်နည်းနှင့် ဖရိမ် ဥပမာ လေးခုကို 59P Slot က တွက်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ပွဲကြည့်ရင်း ရမှတ်ဘုတ်ကို ကိုယ်တိုင် ဖတ်တတ်စေရန် ရည်ရွယ်ပြီး ပွဲရလဒ် ခန့်မှန်းချက် မဟုတ်ပါ။
ဘောလုံး တန်ဖိုးနှင့် ကစားစဉ် — စည်းမျဉ်း မူရင်း
WPBSA Official Rules ၏ Section 3 Rule 1 (The Game) တွင် ကစားသမားအားလုံး White cue-ball တစ်လုံးတည်းကို သုံးပြီး object ball 21 လုံး ရှိသည် — Red 15 လုံး (တစ်လုံးလျှင် 1 မှတ်) နှင့် အရောင်ဘောလုံး 6 လုံး: Yellow 2၊ Green 3၊ Brown 4၊ Blue 5၊ Pink 6၊ Black 7 မှတ်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ရမှတ်ရသော ထိုးချက်များကို Red နှင့် အရောင်ကို အလှည့်ကျ ကျင်းသွင်းခြင်းဖြင့် ရယူပြီး Red အားလုံး ကုန်သည့်အခါ အရောင်ဘောလုံးများကို တန်ဖိုး ငယ်စဉ်ကြီးလိုက် ကျင်းသွင်းရသည်။ Red ကျင်းသွင်းပြီးနောက် ကျင်းသွင်းသော အရောင်ဘောလုံးကို ၎င်း၏ နေရာ (spot) ပြန်ချသည်။
ထိုစည်းမျဉ်းတွင် ရမှတ်ရသော ထိုးချက်မှ ရမှတ်ကို ထိုးသူ၏ ရမှတ်တွင် ပေါင်းပြီး foul မှ penalty ရမှတ်ကို ပြိုင်ဘက်၏ ရမှတ်တွင် ပေါင်းမည်ဟု ရေးထားသည်။ ထို့အပြင် ကစားသမားတစ်ဦးက ဇယားပေါ် ကျန်ရှိ ရမှတ်ထက် ပိုလိုအပ်နေပါက foul မှ ရမှတ်ရရန် snooker ချထားခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးလာသည်ဟုလည်း Rule 1(e) တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဤဆောင်းပါး၏ တွက်ချက်ချက်များအားလုံးသည် ဤစည်းမျဉ်း အခြေခံ နှစ်ခုပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားသည်။
ကျန်ရှိ အမြင့်ဆုံး ရမှတ် — 8 × Red + 27
Red တစ်လုံး ကျင်းသွင်းတိုင်း အရောင်တစ်လုံး ကစားခွင့်ရပြီး အမြင့်ဆုံး ရနိုင်သည်မှာ Black (7) ဖြစ်သဖြင့် Red တစ်လုံးသည် အမြင့်ဆုံး 1 + 7 = 8 မှတ် တန်ဖိုး ရှိသည်။ Red ကုန်ပြီးနောက် အရောင်ဘောလုံး ခြောက်လုံး၏ ပေါင်းလဒ်မှာ 2 + 3 + 4 + 5 + 6 + 7 = 27 ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် Red ကစားရမည့် အလှည့်တွင် ကျန်ရှိ အမြင့်ဆုံး ရမှတ် = 8 × (ကျန် Red) + 27 (ကျွန်ုပ်တို့၏ တွက်ချက်မှု)။ Red တစ်လုံး ကျင်းသွင်းပြီး အရောင် ကစားရမည့် အလှည့်ဖြစ်လျှင် ထိုတန်ဖိုးတွင် 7 ထပ်ပေါင်းပါ။
| ကျန် Red | Red ကစားရမည့်အလှည့် — ကျန်ရှိ အမြင့်ဆုံး | Red သွင်းပြီး အရောင် ကစားရမည့်အလှည့် |
|---|---|---|
| 15 | 147 | — |
| 14 | 139 | 146 |
| 12 | 123 | 130 |
| 10 | 107 | 114 |
| 8 | 91 | 98 |
| 6 | 75 | 82 |
| 5 | 67 | 74 |
| 4 | 59 | 66 |
| 3 | 51 | 58 |
| 2 | 43 | 50 |
| 1 | 35 | 42 |
| 0 | 27 (Yellow ကစားရန်) | 34 (နောက်ဆုံး Red ပြီး အရောင်တစ်လုံး ကစားရန်) |
ဇယားကို ကျွန်ုပ်တို့ တွက်ထားသည်။ ညာဘက် ကော်လံ၏ ဥပမာ — ကျန် Red 5 လုံးဖြစ်ပြီး Red တစ်လုံးကို ယခုလေးတင် ကျင်းသွင်းထားလျှင် ထိုထိုးသူ ကစားရမည့် အရောင်မှ 7 မှတ် အပြင် ကျန် Red 5 လုံးမှ 40 နှင့် အရောင် 27 ဖြစ်၍ 74 မှတ် ကျန်သည်။ Section 3 Rule 1 (h)(ii) အရ နောက်ဆုံး Red ကျင်းသွင်းပြီးနောက် အရောင်တစ်လုံး ကစားခွင့် ရှိသဖြင့် “Red 0 လုံး” အတန်းတွင်လည်း 34 ဖြစ်နိုင်သည်။

အရောင်ဘောလုံး အဆင့် — Yellow မှ Black အထိ
Red ကုန်သွားပြီဆိုလျှင် Section 3 Rule 1 (h)(iii) အရ အရောင်များကို တန်ဖိုး ငယ်စဉ်ကြီးလိုက် ကစားရပြီး ကျင်းသွင်းပြီး ဘောလုံးကို ပြန်မချတော့ပါ။ ထို့ကြောင့် ကျန်ရှိ ရမှတ်သည် အဆင့်တိုင်း သိသိသာသာ ကျဆင်းသည် —
| ကစားရမည့် ဘောလုံး | ကျန်ရှိ ဘောလုံးများ | ကျန်ရှိ ရမှတ် (ကျွန်ုပ်တို့ တွက်) | ထိုဘောလုံးပေါ်တွင် foul ၏ အနည်းဆုံး ရမှတ် |
|---|---|---|---|
| Yellow (2) | Yellow၊ Green၊ Brown၊ Blue၊ Pink၊ Black | 27 | 4 |
| Green (3) | Green မှ Black | 25 | 4 |
| Brown (4) | Brown မှ Black | 22 | 4 |
| Blue (5) | Blue၊ Pink၊ Black | 18 | 5 |
| Pink (6) | Pink၊ Black | 13 | 6 |
| Black (7) | Black သာ | 7 | 7 |
နောက်ဆုံး ကော်လံသည် Section 3 Rule 11 (Penalty Values) ၏ “foul အားလုံး အနည်းဆုံး 4 မှတ်၊ အချို့ foul များတွင် ကစားရမည့်ဘောလုံး (ball on) ၏ တန်ဖိုး သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်သော ဘောလုံး၏ တန်ဖိုး ပိုမြင့်လျှင် ထိုတန်ဖိုး” ဆိုသည့် စည်းကမ်းမှ ဆင်းသက်လာသည်။ ဥပမာ Pink ကစားရမည့်အချိန် cue-ball က Black ကို အရင်ထိလျှင် Rule 11(b)(iv) အရ ball on (6) နှင့် ball concerned (7) အနက် ပိုမြင့်သည့် 7 မှတ် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဇယားပါ တန်ဖိုးသည် “အနည်းဆုံး” ဖြစ်ပြီး တကယ့် foul တွင် ပိုများနိုင်သည်။
“Snooker လိုအပ်သည်” ကို တွက်နည်း
ကျွန်ုပ်တို့ သုံးသော ပုံသေနည်း — ကွာဟချက် = နောက်ကျနေသော ရမှတ် − ကျန်ရှိ ရမှတ်။ ကွာဟချက် 0 သို့မဟုတ် အနုတ်ဖြစ်လျှင် ကျင်းသွင်းရုံဖြင့် မီနိုင်သေးသည်။ အပေါင်းဖြစ်လျှင် ထိုပမာဏကို foul ရမှတ်ဖြင့် ဖြည့်ရမည်ဖြစ်ပြီး လိုအပ်သော foul အရေအတွက် = ကွာဟချက် ÷ foul တစ်ကြိမ်၏ ရမှတ် (အပေါ်သို့ ပြည့်ကိန်းယူ) ဖြစ်သည်။ foul သည် ဇယားပေါ်မှ ဘောလုံးကို မဖယ်ရှားသဖြင့် ကျန်ရှိ ရမှတ် မပြောင်းဘဲ ကွာဟချက်သာ ကျဆင်းသည်ကို သတိပြုပါ (Red ကစားရမည့် အလှည့်တွင် foul ဖြင့် Red ကျင်းထဲ ကျသွားခြင်း စသည့် ခြွင်းချက်များ ရှိနိုင်သည်)။
ဥပမာ ၁ — Yellow ကစားရန်၊ 35 မှတ် နောက်ကျ
ကျန်ရှိ ရမှတ် 27 ဖြစ်၍ ကွာဟချက် 35 − 27 = 8။ Yellow ပေါ်တွင် foul ၏ အနည်းဆုံး ရမှတ်မှာ 4 ဖြစ်၍ 8 ÷ 4 = 2 — foul နှစ်ကြိမ် လိုအပ်ပြီး ထို့နောက် ကျန်ဘောလုံး အားလုံးကို ကျင်းသွင်းမှ ညီမည်။ ညီသွားလျှင် အောက်ပါ re-spotted Black စည်းကမ်း သက်ရောက်သည်။ အနိုင်ရရန် နောက်ထပ် 1 မှတ် လိုသဖြင့် ကွာဟချက် 9 ကို 4 ဖြင့် စားရာ foul သုံးကြိမ် လိုအပ်သည် (ကျွန်ုပ်တို့၏ တွက်ချက်မှု)။
ဥပမာ ၂ — Pink ကစားရန်၊ 20 မှတ် နောက်ကျ
ကျန်ရှိ ရမှတ် 13 ဖြစ်၍ ကွာဟချက် 7။ Pink ပေါ်တွင် foul ၏ အနည်းဆုံး ရမှတ် 6 ဖြစ်၍ foul တစ်ကြိမ်ဖြင့် ကွာဟချက် 1 ကျန်နေသေးသဖြင့် နှစ်ကြိမ် လိုအပ်သည်။ သို့သော် ပြိုင်ဘက်က Black ကို အရင်ထိသော foul ဆိုလျှင် 7 မှတ် ရ၍ တစ်ကြိမ်တည်းဖြင့် ညီနိုင်သည် — foul ၏ အမျိုးအစားက တွက်ချက်မှုကို ပြောင်းစေသည်။
ဥပမာ ၃ — Black သာ ကျန်၊ 7 မှတ် နောက်ကျ
ကျန်ရှိ ရမှတ် 7၊ ကွာဟချက် 0 ဖြစ်၍ Black ကို ကျင်းသွင်းလျှင် ရမှတ် ညီသွားသည်။ Section 3 Rule 4 အရ Black တစ်လုံးသာ ကျန်သည့်အခါ ပထမ ကျင်းသွင်းခြင်း သို့မဟုတ် foul က ဖရိမ်ကို အဆုံးသတ်သော်လည်း ရမှတ် ညီနေပြီး စုစုပေါင်း ရမှတ် (aggregate) မသုံးသော ပွဲဖြစ်လျှင် Black ကို ပြန်ချ၍ မဲနှိုက်ပြီး in-hand မှ ကစားကာ ပထမ ကျင်းသွင်းခြင်း သို့မဟုတ် foul ဖြင့် ဖရိမ်ကို ဆုံးဖြတ်သည် (re-spotted Black)။ 14 မှတ် နောက်ကျနေလျှင် Black ပေါ် foul တစ်ကြိမ် (7 မှတ်) ဖြင့် ကွာဟချက် ကျေနိုင်သည်။
ဥပမာ ၄ — Red 3 လုံးကျန်၊ 70 မှတ် နောက်ကျ
ကျန်ရှိ ရမှတ် 8 × 3 + 27 = 51 ဖြစ်၍ ကွာဟချက် 19။ Red ကစားရမည့် အလှည့်တွင် foul ၏ အနည်းဆုံး ရမှတ် 4 ဖြစ်၍ 19 ÷ 4 = 4.75 → foul ငါးကြိမ် လိုအပ်သည် (ကျွန်ုပ်တို့၏ တွက်ချက်မှု)။ ဤကဲ့သို့ ကွာဟချက် ကြီးမားသည့်အခါ ကစားသမားများက ဖရိမ်ကို လက်လျှော့ (concede) တတ်ကြပြီး Rule 1(f) အရ လက်လျှော့ခံရသူဘက်က ဖရိမ်ကို နိုင်သည်။
Free ball — 147 ထက် ပိုမြင့်နိုင်ခြင်း
Section 3 Rule 12 အရ foul ဖြစ်ပြီးနောက် cue-ball သည် snooker ဖြစ်နေလျှင် ဒိုင်က “FREE BALL” ဟု ကြေညာပြီး နောက်ထိုးမည့်သူက မည်သည့်ဘောလုံးကိုမဆို ball on အဖြစ် ရွေးနိုင်သည်။ ရွေးထားသော free ball သည် ball on ၏ တန်ဖိုးကို ယူပြီး ကျင်းသွင်းလျှင် ပြန်ချကာ ball on ၏ တန်ဖိုးကို ရမှတ်အဖြစ် ပေးသည်။ Red ကစားရမည့်အချိန် Red 15 လုံး ကျန်စဉ် free ball ကို Red အဖြစ် ကျင်းသွင်းနိုင်ပါက Red 16 လုံး ရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်သဖြင့် သီအိုရီအရ အမြင့်ဆုံး break မှာ 8 × 16 + 27 = 155 ဖြစ်သည် (ကျွန်ုပ်တို့၏ တွက်ချက်မှု)။ free ball သည် နောက်ကျနေသူအတွက် ကျန်ရှိ ရမှတ်ကို ယာယီ တိုးစေသဖြင့် snooker လိုအပ်ချက်ကို လျှော့ချနိုင်သည်။
ဥပမာ — Yellow ကစားရမည့်အချိန် free ball ရပြီး Yellow ထက် တန်ဖိုးကြီးသော ဘောလုံးကို Yellow အဖြစ် ရွေးကျင်းသွင်းလျှင် 2 မှတ် ရ၍ ထိုဘောလုံး ပြန်ချပြီး Yellow ဆက်ကစားရသည်။ ထိုအခါ ကျန်ရှိ ရမှတ်မှာ 27 ဆက်ရှိနေပြီး အပို 2 မှတ်ကို ရလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
Six Reds Snooker နှင့် ကွာခြားချက်
WPBSA စည်းမျဉ်း Section 3 Rule 19 တွင် Red ခြောက်လုံးသာ သုံးသော Six Reds Snooker ကို ပုံမှန် စည်းမျဉ်း၏ ပြင်ဆင်ချက်များဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ ထိုဗားရှင်းတွင် စတင်ချိန် ကျန်ရှိ အမြင့်ဆုံး ရမှတ်မှာ 8 × 6 + 27 = 75 ဖြစ်ပြီး (ကျွန်ုပ်တို့ တွက်ချက်မှု) ဇယားတိုလျှင် snooker လိုအပ်သည့် အခြေအနေ ပိုမြန်မြန် ရောက်လာသည်။ ပုံမှန် ဖရိမ်၏ “Red 6 လုံး ကျန်” အတန်းနှင့် တူညီသည်ကိုလည်း တွေ့နိုင်သည်။
ပွဲကြည့်ရင်း ရမှတ်ဘုတ်ကို ဖတ်ရာတွင် အသုံးဝင်သော အချက်များ
- ကျန် Red ကို အရင်ရေတွက်ပါ — 8 ဖြင့် မြှောက်ပြီး 27 ပေါင်းလျှင် ကျန်ရှိ ရမှတ် ချက်ချင်း ရသည်။ ထိုးနေသူက Red ကျင်းသွင်းပြီးစ ဖြစ်လျှင် 7 ထပ်ပေါင်းပါ။
- ကွာဟချက်ကို နှိုင်းယှဉ်ပါ — နောက်ကျ ရမှတ် − ကျန်ရှိ ရမှတ် အပေါင်းဖြစ်လျှင် snooker လိုအပ်နေပြီ။
- foul ရမှတ်ကို ball on ဖြင့် ခန့်မှန်းပါ — Red၊ Yellow၊ Green၊ Brown တွင် အနည်းဆုံး 4၊ Blue 5၊ Pink 6၊ Black 7။ cue-ball က တန်ဖိုးကြီး ဘောလုံးကို အရင်ထိလျှင် ပိုများနိုင်သည်။
- Black တစ်လုံးသာ ကျန်ပြီး ရမှတ် ညီလျှင် — re-spotted Black ဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည်။
- “ကျန်ရှိ ရမှတ်” သည် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည် — Red တိုင်း Black နှင့် တွဲကျင်းသွင်းမည်ဟု ယူဆထားသဖြင့် လက်တွေ့တွင် ရနိုင်သော ရမှတ် ပိုနည်းတတ်သည်။
အချက်အလက် အခြေအနေ — အတည်ပြုပြီး၊ တွက်ချက်ထား၊ ကန့်သတ်ချက်
- အတည်ပြုပြီး (WPBSA စည်းမျဉ်း): ဘောလုံး 21 လုံးနှင့် တန်ဖိုး၊ ကစားစဉ်၊ penalty 4 မှတ်မှ 7 မှတ် စည်းကမ်း၊ free ball၊ re-spotted Black၊ Six Reds Snooker ရှိခြင်း။
- ကျွန်ုပ်တို့ တွက်ချက်ထား: 8 × Red + 27 ပုံသေနည်း၊ ကျန်ရှိ ရမှတ် ဇယား နှစ်ခု၊ snooker လိုအပ်ချက် ဥပမာ လေးခု၊ 155 နှင့် 75 တန်ဖိုး။
- ကန့်သတ်ချက်: foul တစ်ကြိမ်ချင်း၏ တကယ့် ရမှတ်သည် foul အမျိုးအစားပေါ် မူတည်ပြီး ဇယားတွင် အနည်းဆုံးကိုသာ ပြထားသည်။ ပြိုင်ပွဲ စီစဉ်သူ၏ စည်းကမ်း (ဥပမာ shoot-out ပုံစံ) ကွာခြားနိုင်သည်။
သတိပြုရန် — ဤဆောင်းပါးသည် ရမှတ် ဖတ်နည်းကို ရှင်းပြခြင်းသာ ဖြစ်ပြီး ပွဲရလဒ်ကို ခန့်မှန်းခြင်း မဟုတ်ပါ။ အားကစား လောင်းကစားတွင် ပါဝင်ပါက ဆုံးရှုံးနိုင်သော ငွေကိုသာ သုံးပါ။ လောင်းကစားသည် အသက် 18 နှစ်ပြည့်သူများအတွက်သာ ဖြစ်ပြီး သင်နေထိုင်ရာ ဒေသ၏ ဥပဒေကို လိုက်နာပါ။
ရင်းမြစ် (2026 အောက်တိုဘာ 19 ရက် စစ်ဆေး): WPBSA — Official Rules of the Games of Snooker and English Billiards (Revised September 2024) (Section 3 Rules 1, 4, 11, 12, 19)။ WPBSA — Rules of the Game စာမျက်နှာ (လက်ရှိ ဗားရှင်း အချက်အလက်)။ ကျန်ရှိ ရမှတ်နှင့် snooker လိုအပ်ချက် တွက်ချက်ချက်များကို 59P Slot က ပြုလုပ်ထားသည်။